شنیده‌ها، گزارش‌ها و برنامه‌های شهری نورآباد ممسنی

اهمیت برگزاری مسابقات و جشنواره‌ها به عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای فرهنگی بر کسی پوشیده نیست. به ویژه اینکه جشنواره‌ها و مسابقات در کنار درآمد زایی می‌توانند بسیار جذاب، پر مخاطب و سرگرم‌کننده باشند. متأسفانه در شهر ما آنچنان که باید به این امکان توجه نشده و این کم توجهی قابل قبول نیست.

هزینه جشنواره‌ها و مسابقات چگونه تأمین خواهد شد؟

مهمترین اصل در برگزاری مسابقات و جشنواره‌ها، دقت در دلیل و فلسفه برگزاری آنها در زمان برنامه‌ریزی است. گاهی لازم است که از بودجه عمومی شهرستان، با دست باز، در این مراسمات هزینه شود و گاهی لازم است که بخش خصوصی این هزینه‌ها را تأمین کند. یک جشنواره یا مسابقه، اگر برای تماشاگران آن به اندازه کافی جذاب و هیجان انگیز باشد، امکان جذب اسپانسر یا حامی مالی را فراهم می‌کند. از طرف دیگر اگر یک جشنواره یا مسابقه برای شرکت کنندگان آن به اندازه کافی جذاب و یا درآمد زا باشد، این امکان وجود خواهد داشت که شرکت‌کنندگان خودشان، هزینهٔ برگزاری را بر عهده بگیرند.

کمک به اقتصاد محلی

جشنواره‌ها و مسابقات می‌توانند به عنوان یک موتور کمکی در اقتصاد بومی عمل کنند. در این خصوص می‌توان، سالیانه ده‌ها جشنواره و مسابقه برگزار کرد. به مثال‌های زیر دقت کنید:

جشنواره‌های مربوط به بخش کشاورزی. می‌توان هر ساله، برای هر کدام از محصولات کشاورزی غالب، یک جشنواره برگزار کرد، هدف این قبیل جشنواره‌ها چیست؟ افزایش کیفیت و فروش بیشتر محصولات. در این جشنواره‌ها می‌توان مکانی مناسب و دارای امکانات لازم را، جهت عرضه محصولات کشاورزی، در اختیار تولید کننده قرار داد. بعلاوه می‌توان سالانه، به شخصی که بیشترین میزان فروش را داشته و همین‌طور به کسی که بهترین و با کیفیت‌ترین محصول را تولید کرده جایزه قابل توجهی اهدا کرد. هزینه جشنواره از کجا تأمین خواهد شد؟ به دلیل وجود جذابیت گردشگری، بخشی از آن از بودجه شهرستان و بخشی نیز به واسطه تبلیغات و هزینه شرکت در جشنواره قابل تأمین خواهد بود.

مثال دیگر می‌تواند نمایشگاه کار باشد. هدف چیست؟ تأمین نیروی متخصص برای صنایع، تأمین سرمایه و نیروی متخصص برای کارآفرینان و ایجاد امکان سرمایه‌گذاری در بخش‌های فعال. با توجه به تعداد زیاد کارجویان تحصیل کرده در شهرستان‌ما و شهرستان‌های همجوار، می‌توان هرساله از صاحبان صنایع، سرمایه‌گذاران، کارجویان و کسانی که ایده دارند، اما توان مالی و یا علمی کافی ندارند، دعوت کرد تا در یک رویداد در کنار هم جمع شده و نیازهای متقابل یکدیگر را رفع کنند. چنین رویدادهایی معمولاً مورد استقبال صاحبان صنایع، دانشگاه‌ها، بیمه‌ها و بنگاه‌های تبلیغاتی قرار می‌گیرند، پس تأمین هزینه‌های آن دشوار نخواهد بود.

پرورش نسل آینده

یکی از نگرانی‌های والدین تغییرات ناخوشایند در رفتار نسل جدید است که موجب ضعف اراده، بی‌صبری، بی‌تفاوتی و بسیاری از مشکلات روانی در آنها شده است. این مشکلات معمولاً به گردن فضای مجازی انداخته می‌شود، اما دلیل اصلی عدم وجود مشغلهٔ مفید جذاب در زندگی روزمره کودکان و نوجوانان است. زمانی که ما این خلأ را پر کنیم، نتیجهٔ فعالیت کودکان و نوجوانان در شبکه‌های مجازی، بجای تأثیر پذیری به صورت تأثیر گذاری خواهد بود. به برخی از رویدادهایی که می‌توان در این خصوص برگزار کرد توجه کنید:

مسابقات ترکیبی بین مدارس. مسابقه‌ای ترکیبی را تصور کنید که به صورت یک لیگ سالانه برگزار شود و در طول سال بخشی از اوقات فراغت کودکان را پر کند. تصور کنید که هر تیم در چند زمینهٔ متفاوت عضو داشته باشد و با هم رقابت کنند (مثلاً ورزش پایه، علم، هنر، بازی رایانه‌ای و مدیریت تیم). برگزاری چنین رقابتی می‌تواند چند نتیجه به همراه داشته باشد؛ موجب افزایش جذابیت مدرسه برای کودکان می‌شود، رفع مشکل کار تیمی در نسل آینده، یافتن استعداد واقعی کودکان، افزایش اعتماد به نفس و... لازمهٔ چنین مسابقه‌ای وجود جوایز ارزنده است که لازم است همراه با سایر هزینه‌ها از چند منبع همزمان تأمین شود. بخشی از آن از طریق هزینه ثبت‌نام تیم، بخشی از طریق تبلیغات و اسپانسرشیپ و بخشی نیز از بودجهٔ دولتی.

مورد دیگر می‌تواند ایجاد پیوند بین مدارس و صنعت و جامعه به منظور برگزاری اردوهای علمی-تفریحی تخصصی و متنوع باشد. به سادگی می‌توان ترتیبی داد تا اردوی مدارس به محلی برای آموزش تبدیل شود. تصور کنید بجای روش فعلی در سال چند اردو برگزار شود و هر دانش‌آموز انتخاب کند که در کدام یک شرکت کند. مثلاً بازدید از یک کارخانه و یا کارگاه، احیای طبیعت، بازدید از اماکن تاریخی و نمایشگاه‌های هنری و تئاتر و امثال آن. در مورد تأمین هزینه چنین رویدادهایی، معمولاً والدین سخاوتمندانه رفتار می‌کنند و مسئولین شهرستان تنها رایزنی و ایجاد امکان را فراهم خواهند کرد.

سایر رویدادهای اجتماعی و فرهنگی

پتانسیل جشنواره و مسابقه آنقدر زیاد است که می‌تواند بسیاری از مشکلات اجتماعی را به راحتی رفع کرده و یا تاحدی بهبود دهد. برای مثال تصور کنید که برای جمع آوری زباله‌های پراکنده سطح شهر به چند نفر نیروی کار و چه میزان پول نیاز است. می‌توان با هزینه کرد مبلغی به مراتب کمتر، جشنواره‌ای به منظور پاکسازی سطح شهر برگزار کرد و به شهروند برتر در این زمینه جایزه داد. این کار به طور مستقیم شهر را پاکسازی کرده و فرهنگ نریختن زباله را ارتقاء می‌دهد. در مورد بسیاری از مسائل اجتماعی و فرهنگی دیگر نیز راه حل‌های مشابه می‌توانند مفید واقع شوند.

جمع بندی

تنوع جشنواره‌ها و مسابقات ممکن آنقدر زیاد است که هیچ کمبودی در خصوص ایده و بودجهٔ مورد نیاز وجود نخواهد داشت. فارغ از اینکه نهایتاً چه رویدادهایی به وقوع بپیوندند، یک موضوع قطعی است؛ این موضوع که نیاز است، چنین رویدادهایی، بسیار بیشتر از قبل برگزار شوند.

همین چند سال پیش بود که نورآباد ممسنی به کانون فعالیت زمین لرزه تبدیل شده بود و در کمتر از یک ماه ده‌ها زلزلهٔ ضعیف و قوی رخ داد. این موضوع به شکل قابل توجهی امنیت و آرامش ساکنین منطقه را به‌هم زده بود. زمین لرزه‌هایی که در نهایت به تخریب چندین خانه و زخمی شدن یازده نفر ختم شد.

حالا به نظر می‌رسد پس از چند سال آرامش، دو مرتبه فعالیت صفحات زمین در نورآباد ممسنی، تشدید شده. سوال اینجا است که آیا در این سالها ما برای رویارویی مجدد با زمین لرزه آماده شده‌ایم؟!

تصور کنید اکنون که کشور درگیر جنگی تا این حد وحشیانه شده است، یکی از این لرزه‌ها، به قدری قدرتمند باشد که برای مردم دردسر ساز شود. حتی اگر چنین رخدادی مستقیماً جان شهروندان را به خطر نیاندازد، آیا می‌توان از عواقب ثانویهٔ آن به راحتی جان سالم بدر برد؟ حتی تصور چنین وضعیتی موجب آشفتگی می‌شود.

مشکل از کجاست

به عنوان یک مهندس فعال در حوزه ساختمان سازی گاه از خودم می‌پرسم که در این سال‌ها، ساخت و ساز ما، چه اندازه بهبود یافته است؟! آیا آنگونه که باید ساختمان‌های ما بهینه شده‌اند؟ بر اساس آنچه که به چشم می‌بینم، متأسفانه باید اعتراف کنم که سختگیری‌های اخیر در حوزهٔ ساخت و ساز، آنچنان که باید موجب ارتقاء کیفی ساختمان‌ها نشده و بیشتر از افزایش کیفیت، موجب ایجاد پیچ و تاب اداری و مشغولیت برای کمیسیون مادهٔ ۱۰۰ شده‌است.

متأسفانه اغلب سازندگان، تمایلی به رعایت مباحث ملی ساختمان ندارند و بسیاری از ساخت و سازها به صورت غیر اصولی و مخاطره آمیز انجام می‌گیرد. اما چرا؟ شاید یکی از مهم‌ترین دلایل را بتوان ناتوانی از تأمین هزینه‌های یک ساخت و ساز استاندارد دانست و شاید اینکه پرداخت جریمه بسیار ارزان‌تر تمام می‌شود، به خصوص زمانی که سازنده به اصطلاح بساز و بنداز باشد.

راه حل مشکل

جمله‌ای که اغلب، در زمان ریشه یابی مشکل گفته می‌شود، این است که کمیسیون ماده ۱۰۰ قرار بود به موارد استثناء رسیدگی کند، نه این که یک رویه باشد. یکی از مهمترین اقدامات برای افزایش کیفیت ساختمان می‌تواند مقابله جدی با ساخت و ساز غیر مجاز و مخاطره آمیز باشد، اما باید به این نکته دقت کرد که اگر فقط به مقابله سختگیرانه با ساخت و ساز غیر مجاز بسنده شود، نه تنها موجب ارتقاء کیفیت ساختمان نخواهد شد، بلکه می‌تواند موجب فساد اداری و همینطور ایجاد نارضایتی سازندگان و کاهش ساخت و ساز شود.

از نظر من بهترین راه حل، یک راه حل ترکیبی است. نخست اینکه باید نظارت موردی (تصادفی) و دقیقی بر فرآیند اداری ساخت و ساز وجود داشته باشد تا بدین شکل با فساد اداری مقابله شود. همچنین نیاز است همانگونه که مسئولیت سختگیرانهٔ مهندسین ناظر ایجاب می‌کند، قدرت اجرایی متناسب به آنها داده شود. مهم تر از همه اینکه باید دولت را تشویق به حمایت مالی از ساخت و سازهای استاندارد کرد. برای مثال باید از دولت خواست که برای سازندگان مجاز، جهت تأمین مصالح مدرن یارانه و وام‌های بدون بهره در نظر بگیرد تا به این شکل فرهنگ ساخت و ساز به مرور تغییر پیدا کند.